X

Rezerwacja wizyty

Prosimy o wypełnienie i przesłanie poniższego formularza.
Rezerwację potwierdzimy drogą telefoniczną.

Wybierz lekarza:

Objawy:

Choroba:

Diagnostyka:


Potwierdzenie, że NIE jesteś spamerem. Prosimy o zaznaczenie tego checkboxa przed wysłaniem rezerwacji wizyty.

Proszę udowodnić, że jesteś człowiekiem, wybierając Klucz.

Informujemy, że Administratorem powyższych danych osobowych jest MG Jaskra Poradnia Okulistyczna, 00-061 Warszawa, ul. Marszałkowska 140 lok. 4. Dane osobowe zostały przekazane dobrowolnie i będą przetwarzane wyłącznie w celu rezerwacji wizyty. Bez wyraźnej zgody dane osobowe nie będą udostępniane innym odbiorcom danych. Osoba, której dane dotyczą ma prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania poprzez kontakt: rejestracja@mgjaskra.pl.

Badanie dna oka (OFTALMOSCOPIA, FUNDUSKOPIA)

Do czego służy badanie dna oka?

Badanie dna oka należy do podstawowych badań okulistycznych, w trakcie którego oceniany jest tylny odcinek oka, pod względem obecności chorób okulistycznych i schorzeń ogólnoustrojowych. Badanie pozwala wykryć, nawet te choroby, które przebiegają bezobjawowo. Badanie umożliwia także śledzenie przebiegu choroby i ocenę skuteczności zastosowanego leczenia. Może być przeprowadzone bez lub z rozszerzeniem źrenic.

Kiedy nie rozszerza się źrenic do badania dna oka?

Do oceny centralnej części dna oka.

Kiedy rozszerza się źrenice do badania dna oka?

Do oceny centralnej i obwodowej części dna oka.

Jakimi metodami można wykonać badanie dna oka?

1. Wziernikowanie bezpośrednie

Wykonuje się przy użyciu oftalmoskopu, czyli wziernika okulistycznego, urządzenia trzymanego przed okiem okulisty i jednocześnie zbliżanego do oka pacjenta.

Oftalmoskop zbudowany jest:

  • z systemu powiększających soczewek pozwalających skorygować wadę wzroku pacjenta i badającego okulisty
  • różnokolorowych filtrów (zielony, niebieski) – filtr zielony pozwala ocenić warstwę włókien nerwowych siatkówki i drobnych naczyń krwionośnych, a filtr niebieski pomocny jest przy badaniu z użyciem fluoresceiny
  • źródła światła, które oświetla gałkę oczną i dociera do poszczególnych struktur oka

Badanie może być wykonane w każdych warunkach, nawet przy łóżku chorego. Pozwala ocenić siatkówkę, plamkę żółtą, tarczę nerwu wzrokowego, naczynia krwionośne oraz zaobserwować rozwijającą się zaćmę i zmiany w ciele szklistym. Uzyskany w ten sposób obraz jest prosty i w znacznym stopniu powiększony, nie jest jednak stereoskopowy i nie pozwala na ocenę obwodu siatkówki.

2. Wziernikowanie pośrednie

Metoda najczęściej stosowana przy badaniu dna oka, pozwala uzyskać obraz odwrócony, powiększony i trójwymiarowy. Badanie zazwyczaj przeprowadza się w lampie szczelinowej za pomocą soczewki Volka lub trójlustra Goldmanna, a także może być wykonane wziernikiem Fisona przy pomocy soczewki Volka.

Lampa szczelinowa – urządzenie okulistyczne wyposażone w źródło światła i biomikroskop, który powiększa oglądany obszar oka. Lampa szczelinowa pozwala ocenić stan oczu, zarówno przedni odcinek oka (powieki, spojówki, rogówka, twardówka, komora przednia oka, tęczówka, soczewka), jak i tylny odcinek oka, czyli dno oka (tarcza nerwu wzrokowego, plamka, siatkówka, naczynia oraz ciało szkliste). Lampa szczelinowa w połączeniu z tonometrem aplanacyjnym Goldmanna służy także do pomiaru ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Soczewka Volka – soczewka „skupiająca” o znacznej sile, trzymana przed badanym okiem pacjenta, pozwala na bezdotykową, trójwymiarową ocenę dna oka.

Trójlustro Goldmanna – składa się z centralnie ułożonej soczewki, która pozwala na ocenę tylnego bieguna dna oka oraz trzech obwodowo ułożonych lusterek, służących do oceny średniego i dalekiego obwodu siatkówki, a także pomiaru szerokości kąta przesączania. Badanie przeprowadza się po wcześniejszym rozszerzeniu źrenic i znieczuleniu miejscowym oka. Przed nałożeniem trójlustra na gałkę oczną, nakłada się na powierzchnię soczewki żel ochronny, który ułatwia przesuwanie jej po oku.

Wziernik Fisona – to kask umieszczany na głowie okulisty, do którego przytwierdzone są okulary i źródło światła, do badania używa się specjalnej soczewki skupiającej, którą okulista przybliża do badanego oka, czasami w trakcie badania konieczne jest uciśnięcie oka, aby uwypuklić twardówkę oka i ułatwić tym samym ocenę siatkówki, uzyskany obraz dna oka jest powiększony, odwrócony i przestrzenny.

3. Funduskamera

Pozwala na zrobienie kolorowego zdjęcia dna oka o wysokiej rozdzielczości, zazwyczaj bez konieczności rozszerzenia źrenicy oka. Zdjęcie przedstawia centralną części dna oka, bez obwodu siatkówki i ciała szklistego.

Jakie leki stosowane są do badania dna oka?

1. Krople rozszerzające źrenice

  • działają zazwyczaj od 4. do 6. godzin, u bardziej wrażliwych na krople pacjentów efekt rozszerzenia może utrzymywać się dłużej, nawet do następnego dnia;
  • pogorszają widzenie zwłaszcza do bliży;
  • zwiększają wrażliwość oczu na światło;
  • u pacjentów z wąskim kątem przesączania mogą prowadzić do powstania silnego bólu oczu, w wyniku ostrego zamknięcia kąta przesączania i wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego
  • po zaaplikowaniu kropli nie należy prowadzić samochodu, obsługiwać maszyn, pracować przy komputerze i do bliży

2. Krople znieczulające powierzchnię oka

  • blokują w sposób odwracalny, powstawanie i przewodzenie bodźców ruchowych, czuciowych i autonomicznych
  • pozwalają na bezbolesne wykonanie badania
  • działają w zależności od preparatu od kilkunastu minut do kilkunastu godzin
  • wyjątkowo rzadko powodują reakcje uczuleniowe
  • po zaaplikowaniu kropli nie należy dotykać oczu i zakładać soczewek kontaktowych

3. Żel ochronny

  • używany jest do badania dna oka przy pomocy trójlustra Goldmanna
  • ułatwia przesuwanie soczewki po oku

Kiedy należy wykonać badanie dna oka?

  • badania kontrolne osób zdrowych: do 40. roku życia co 3 lata, pomiędzy 40. a 50. rokiem życia co 2 lata, po 50. roku życia co roku
  • nagłe pogorszenie ostrości wzroku, zaniewidzenie
  • zaburzenie widzenia barw
  • ubytki w polu widzenia
  • krzywienie linii
  • widzenie innej wielkości obrazów jednym i drugim okiem
  • widzenie nasilonych błysków światła, czarnych punktów przed okiem
  • nieprawidłowa reakcja źrenic na światło
  • krótkowzroczność powyżej 3,5 dioptrii
  • rodzinne występowanie jaskry
  • zez
  • wcześniactwo
  • nawracające bóle głowy
  • uraz głowy
  • guz wewnątrzczaszkowy
  • utrata przytomności
  • zaburzenia równowagi
  • obecność chorób ogólnoustrojowych – cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, nowotwory, choroby ośrodkowego układu nerwowego i krwi
  • stosowanie leków wpływających na stan dna oka – np. hydroksychlorochina

Jakie choroby okulistyczne można rozpoznać na dnie oka?

  • nerw wzrokowy – jaskra, zapalenie, obrzęk, guz
  • plamka – zwyrodnienie plamki związane z wiekiem, otwór, guz, makulopatia, centralna surowicza chorioretinopatia
  • siatkówka – odwarstwienie, zapalenie, zwyrodnienie, guz
  • naczynia krwionośne - niedrożność, zapalenie
  • błona naczyniowa – zapalenie, zwyrodnienie, guz
  • ciało szkliste – zwyrodnienie, obecność krwi

Jakie choroby ogólnoustrojowe można rozpoznać na dnie oka?

  • cukrzyca
  • nadciśnienie tętnicze, miażdżyca naczyń krwionośnych
  • nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, stwardnienie rozsiane, udar mózgu
  • gruźlica, kiła, toksoplazmoza, toksokaroza, AIDS
  • sarkoidoza, toczeń
  • białaczka, niedokrwistość, skaza krwotoczna
  • nowotwory – przerzuty z sutka, oskrzeli, gruczołu krokowego, przewodu pokarmowego, nerki i skóry

Jakie zmiany na dnie oka mogą świadczyć o chorobie?:

1. Zmiany nerwu wzrokowego (nII):

  • przednia niedokrwienna neuropatia nII - olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, zespół przeciwciał antyfosfolipidowych, nowotwór
  • zapalenie wewnątrzgałkowe nII - stwardnienie rozsiane
  • pierwotny zanik nII - ucisk, zapalenie
  • zapalenie nII i siatkówki - choroba kociego pazura, borelioza, kiła
  • obustronny obrzęk tarczy nII - nowotwory złośliwe

2. Zmiany zapalne na dnie oka:

  • zapalenie siatkówki - toksoplazmoza, kandydoza, choroba Behceta, AIDS
  • zapalenie naczyniówki - sarkoidoza, histoplazmoza, choroba Harady, gruźlica, AIDS
  • zapalenie okołotętnicze - toczeń rumieniowaty układowy, guzkowe zapalenie tętnic
  • zapalenie okołożylne - sarkoidoza, choroba Behceta, AIDS

3. Zmiany naczyniowe na dnie oka:

  • ogniska „kłębków waty” - cukrzyca, nowotwór, AIDS, oczny zespół niedokrwienny, zespół przeciwciał antyfosolipidowych
  • plamki Rotha - niedokrwistość, białaczka, bakteryjne zapalenie wsierdzia
  • wysięki twarde - cukrzyca, nowotwór, zapalenia siatkówki i nerwu wzrokowego
  • nowotworzenie - sarkoidoza
  • zamknięcie naczyń żylnych - zapalenie okołożylne
  • zamknięcie naczyń tętniczych - zapalenie okołotętnicze
  • retinopatia - oczny zespół niedokrwienny

4. Zmiany dystroficzne na dnie oka:

  • zwyrodnienie barwnikowe siatkówki - zespół Bassena-Kornzweiga, zespół Kearnsa-Sayre, zespół Refsuma, ataksja Fredreicha, dystrofia miotoniczna
  • dno albinotyczne - albinizm oczno-skórny, zespół Chediaka-Higashiego, zespół Hermansky'ego-Pudlaka, zespół Waardenburga
  • zanik girlandowaty siatkówki i naczyniówki - hiperornitynemia
  • makulopatia krystaliczna - osaloza

Czy badanie dna oka w ciąży jest bezpieczne?

  • badanie jest bezpieczne dla mamy i dziecka
  • użycie do badania kropli rozszerzających źrenicę, znieczulających powierzchnię oka oraz żelu ochronnego, uważa się za dość bezpieczne, tym bardziej, że podawane są one sporadycznie w celach diagnostycznych i dotychczas nie opisano ich teratogennego działania
  • powinno być wykonane w 4-5 miesiącu ciąży
  • zalecane u pacjentek ze schorzeniami tylnego odcina oka, m.in. z retinopatią cukrzycową, zakrzepem żyły siatkówkowej, neuropatią, jaskrą, odwarstwieniem siatkówki, krótkowzrocznością
  • obowiązkowe u pacjentek ze zmianami degeneracyjnymi na obwodzie siatkówki, ponieważ zmiany takie predysponują do odwarstwienia siatkówki i powinny zostać zabezpieczone przy pomocy fotokoagulacji laserowej, nie później niż miesiąc przed rozwiązaniem.

Czy badanie dna oka jest bolesne?

Badanie dna oka jest badaniem bezbolesnym, wykonywanym w znieczuleniu miejscowym. Gdy pacjent postępuje zgodnie z poleceniami okulisty, badanie jest bezpieczne i trwa kilkanaście minut. Jeśli w trakcie badania pacjent zaciska powieki, wykonuje gwałtowne ruchy głową, wtedy badanie przedłuża się, zwiększa się ilości czynności koniecznych do przeprowadzenia pełnego badania i w konsekwencji po ustaniu znieczulenia, może pojawić się dyskomfort i pobolewanie oka.